Vertellers en managers
Door: Jan Swagerman

Vertellers en managers hebben meer overeenkomsten dan op het eerste gezicht lijkt. Een verhaal is immers een formule hoe je problemen maakt en ze weer oplost. En wat doen managers anders dan problemen maken en oplossen? Maar er is meer. Oude en wijze vertellers (de zogenaamde "Elders") wisten ook verhalen te gebruiken binnen wat wij nu "coaching" zouden noemen. Verhalen zijn niet alleen entertainment maar vooral ook een instrument om tot inzicht of actie te komen.

Zo kennen de Blackfoot indianen in Noord-Amerika en Canada zogenaamde quest stories. Een indiaan die met een probleem zit kan om een quest story vragen. Dit is een verhaal waar de ontvanger zelf iets mee moet doen bijvoorbeeld een oplossing vinden voor een probleem. De bedoeling is dan dat het verhaal als ""gids"" fungeert om een persoonlijke "queeste" tot een goed einde te brengen.
Het interessante is dat tegenwoordig deze oude vorm van wijsheid toegepast wordt bij de opvoeding van losgeslagen indiaanse jeugd. Bij drugsverslaafden alcoholisten en criminele jongeren leidt het werken met deze verhalenmethode tot goede resultaten. En waarom zouden managers hier ook geen baat bij kunnen hebben?

Een quest story verloop in een aantal stadia:

1) Er is een probleem of een obstakel.
2) Men zoekt een Elder als gids.
3) Deze Elder komt aan met een verhaal.
4) De vrager verlaat de gemeenschap en probeert een oplossing te vinden voor het problem in het verhaal.
5) De hulp van "the spirits" wordt gevraagd om het probleem te overwinnen.
6) Als de opdracht vervult is keert de vrager met een cadeautje terug naar de groep.

Wie iets van coaching weet herkent ongetwijfeld deze fases in het proces van probleem oplossing. Al wordt de gift aan de achterblijvers nogal eens vergeten! Een narratieve coach is de Elder die door middel van verhalen een interactief proces aangaat. De verhalen zijn dan een voertuig om tot de diepere lagen in de psyche door te dringen. Narrative coaching is een boeiend en subtiel proces maar als het goed gaat eindigt het met een "en ze leefden nog lang en gelukkig."