Magie tussen de regels in de stilte
Door: Alma Smit

Vorige week deed zich een bijzondere gelegenheid voor. Voor het Museum voor Moderne Kunsten te Arnhem mocht ik een verhaal maken over de beeldhouwer en kunstschilder John Radecker. Hij maakte in 1956 het monument op de Dam.
De tentoonstelling heet: "De droom van het levende beeld". Doel was een vertelrondleiding voor kinderen te maken. In het verhaal en het vertellen kan ik de beelden immers weer meer tot de verbeelding laten spreken. Ze als het ware tot leven roepen.
Mogen heeft te maken met het respect dat ik tijdens mijn voorbereiding kreeg voor deze beeldhouwer uit de eerste helft van de vorige eeuw. Een van de grootsten tussen de twee wereldoorlogen in.

Om zijn werk van dichtbij mee te maken liep ik natuurlijk eerst het museum door. Eenmaal bij de tentoonstelling aangekomen viel als eerste links in de ruimte het kleurige schilderij van zijn atelier op. Daarna werd het somberder vond ik. Veel sculpturen van zandsteen graniet en beton. Zelf hield hij het meeste van marmer. Zijdeachtig hard. Te kostbaar om veel in te werken. Ik liep langs de sculpturen schilderijen en tekeningen die John maakte. Het lichte maakte hij zwaar. In het zware zie ik de lichtheid. Ietwat lompe beelden. Eerlijk vond ik ze.

Eenmaal buiten wist ik niet precies wat ik ervan had gevonden. Zijn mannetje III de kop van de gevallen engel van graniet het vrouwelijk naakt; ze lieten niet zozeer apart van elkaar maar vooral samen bij mij een speciaal gevoel achter. Benoemen kon ik het niet direct. Ze raakten me niet persoonlijk. Eerder raakten ze een besef van oneindigheid in mij aan. Zoals de beelden uit Oosterse landen dat kunnen.
Pas later toen ik thuis het prachtige boek doorlas dat de conservator van het museum over John Radecker had samengesteld las ik dat hij zich had laten inspireren door Aziatische beeldhouwkunst.

De dag van de rondleiding: de vertelrondleiding voor kinderen. Ouders liepen mee. Ik vroeg ze: "Naar welk beeld wordt je nou toegetrokken"? Naar sommige beelden liepen ze direct toe. Andere vonden ze eng.
Op mijn vraag wat magie betekende wisten de meeste kinderen zo snel geen antwoord. "Toveren" zei een meisje van 8. Denkend aan Harry Potter wisten ze al wat meer. Maar toch. Waarom wordt je soms naar een beeld of een schilderij toegetrokken. Waar komt dat door? Een speciale kleur of geur door de vorm het materiaal?
Vaak kan ik het niet benoemen. Net als de kinderen tijdens de rondleiding. Misschien is dat wel de magie. Zit dit in hetgeen ik vaak niet kan benoemen. Voor verhalen is dit hetgeen ik tussen de regels door lees of hoor. Dickens is hier een meester in vind ik. Soms worden dingen verzwegen net als in de muziek in de stilte wordt dan het echte verhaal verteld.Magie. Is het: dat wat zich afspeelt tussen het beeld en mij het schilderij en mij het boek en mij de ander en mij. Ik kijk ernaar wil het aanraken of misschien juist niet.
Soms is iemand in dit geval John Radecker in staat geweest iets van die magie misschien wel de ziel aan de dingen mee te geven. Zodat wij er later veel later nog steeds door aangeraakt worden. Oneindigheid.